Mogiła powstańców nad Świderem - pamięć Powstania Styczniowego na tych ziemiach

W lesie nad brzegiem rzeki Świder, w Emowie, stoi cichy pomnik przypominający o dramatycznych wydarzeniach sprzed ponad wieku. W Otwocku i okolicznych wsiach pamięć o powstańcach przetrwała w nazwiskach, grobach i opowieściach miejscowych pasjonatów. To miejsce, które kilka dekad temu odkryto na nowo, dziś znów jest uporządkowane i dostępne dla odwiedzających.

• Emów i las nad Świderem przywołują wspomnienie Powstania Styczniowego
• Skąd przyszli pierwsi mieszkańcy Otwocka - powstańcze losy i nazwiska

Emów i las nad Świderem przywołują wspomnienie Powstania Styczniowego

Na tych terenach toczyły się losy powstania, które wybuchło w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku. Choć Otwock jako miasto jeszcze nie istniał, mieszkańcy okolicznych miejscowości aktywnie angażowali się w walkę i wsparcie oddziałów powstańczych. Wśród miejsc, z których pochodziły oddziały i ochotnicy, znajdują się:

• Karczew
• Mlądz
• Świerk
• Wiązowna
• Glinianka
• Kołbiel

W pobliskim lesie, nieopodal rzeki, znajduje się mogiła nieznanych powstańców z Oddziału Ziemi Stanisławowskiej dowodzonego przez płk. Ziemomysława Kuczyka. To miejsce pamięci symbolizuje ofiarę poniesioną przez ludzi tych ziem w walce o niepodległość. Rankiem 3 marca 1863 r. oddział powiatu stanisławowskiego stoczył potyczkę niedaleko wsi Poręby koło Glinianki; po boju powstańcy wycofywali się m.in. przez Mlądz w kierunku Wisły, a kilku ciężko rannych zmarło w czasie przemarszu i zostało pochowanych właśnie w nadświdrzańskiej mogile.

Skąd przyszli pierwsi mieszkańcy Otwocka - powstańcze losy i nazwiska

Z tych samych ziem wywodzą się późniejsi twórcy i mieszkańcy Otwocka. Wśród postaci związanych z regionem warto przypomnieć nazwiska: Michał Elwiro Andriolli, który brał udział w powstaniu i został zesłany na Sybir, oraz dr Antoni Michałowski i dr Ludwik Mierosławski - osoby zaangażowane w ruch powstańczy i pomoc dla powstańców. Ich biografie splatają się z historią powstania i wpływem, jaki miało ono na rozwój społeczny tej części powiatu stanisławowskiego.

W drugiej połowie XX wieku miejsce to popadło w zapomnienie. W setną i później w sto czterdziestą rocznicę powstania grupy pasjonatów podjęły działania poszukiwawcze i porządkowe. W uznaniu wysiłków lokalnych mieszkańców, w tym Pawła Ajdackiego, mogiła została odnaleziona i odnowiona - krzyż przywrócono, płyty oczyszczono, teren uporządkowano.

• Najważniejsze fakty w pigułce:
  • powstanie wybuchło z 22 na 23 stycznia 1863 roku
  • potyczka oddziału powiatu stanisławowskiego miała miejsce 3 marca 1863 r.
  • miejsca związane z wydarzeniami: Emów, Poręby koło Glinianki, trasa przez Mlądz
  • inicjatywa odkrycia i odnowy miejsca upamiętnienia - grupa pasjonatów z Otwocka, z Pawłem Ajdackim na czele

Miejsce pamięci w Emowie jest dziś uporządkowane i stanowi przypomnienie o lokalnych bohaterach - warto je odwiedzić, by spojrzeć na historię tych ziem z perspektywy konkretnych nazwisk i miejsc. Dla mieszkańców oznacza to nie tylko lekcję historii, lecz także bezpośrednią możliwość pielęgnowania pamięci - pomnik i mogiła są elementem krajobrazu, który łączy dawną walkę o wolność z codziennym życiem współczesnych mieszkańców regionu.

na podstawie: Urząd Miasta w Otwocku.