Miasta patrzą w przyszłość, a samorządy mierzą się z pieniędzmi, demografią i szkołami

W Gdyni, w cieniu jubileuszu stulecia miasta, samorządowcy rozmawiają o sprawach, które rzadko trafiają na pierwsze strony, a decydują o codziennym rytmie miast. Finanse, liczba mieszkańców, edukacja i bezpieczeństwo wróciły na stół podczas obrad Związku Miast Polskich – i brzmi to jak zestaw tematów, od których zależy więcej, niż widać z zewnątrz. Wśród delegatów jest także przedstawiciel Józefowa, zastępca burmistrza Piotr Gąszcz. Pierwszego dnia uwagę wielu uczestników przyciągnęło jednak nie tylko samo zgromadzenie, ale też pożegnanie człowieka, który przez dekady współtworzył samorządowe zaplecze w Polsce.

• Na stole znalazły się liczby, budżet i sprawy, których miastom nie wolno już odkładać
• Porawski odchodzi, a samorządowcy mówią o końcu pewnej epoki
• Drugi dzień ma pokazać, na jakich zasadach miasta będą działać dalej

Na stole znalazły się liczby, budżet i sprawy, których miastom nie wolno już odkładać

Tegoroczne Zgromadzenie Ogólne Związku Miast Polskich trwa 26 i 27 marca 2026 roku. Pierwsza część obrad ma charakter statutowy, ale za formalnymi punktami stoją bardzo konkretne decyzje: delegaci przyjmują sprawozdania za 2025 rok i uchwalają budżet na 2026 rok. To właśnie taki moment porządkuje pracę całej organizacji na kolejne miesiące.

Potem rozmowa schodzi na tematy, które samorządowcy znają aż za dobrze i które coraz mocniej wyznaczają granice miejskich możliwości. Wśród zagadnień znalazły się:

1. finanse miast,
2. wyzwania demograficzne,
3. sytuacja w edukacji,
4. bezpieczeństwo mieszkańców.

To nie są odległe hasła z raportu. W miastach przekładają się na tempo inwestycji, sytuację szkół, planowanie usług i zdolność do utrzymania podstawowej stabilności. Właśnie dlatego w tej rozmowie ważne jest także to, że swoje miejsce mają tam mniejsze ośrodki i gminy z otoczenia Warszawy, w tym Józefów, reprezentowany przez Piotra Gąszcza.

Porawski odchodzi, a samorządowcy mówią o końcu pewnej epoki

Pierwszy dzień obrad miał też wyraźnie symboliczny wymiar. Zapowiedziano przejście na emeryturę Andrzeja Porawskiego, wieloletniego dyrektora Biura Związku Miast Polskich. Jak podkreślił senator Zygmunt Frankiewicz, to moment, który zamyka ważny rozdział w historii polskiego samorządu.

Porawski pracował przez 35 lat. Podczas pożegnania dziękował delegatom za współpracę, ale nie udawał, że samorządowa codzienność była łatwa. W jego wspomnieniach wybrzmiały zarówno dobre relacje i wspólna praca, jak i trudne doświadczenia, które przez lata towarzyszyły miastom. Za dorobek otrzymał Medal Honorowy Związku Miast Polskich oraz odznaczenie Senatu RP.

W takim momencie widać wyraźnie, jak bardzo polski samorząd opiera się nie tylko na przepisach, ale też na ludziach, którzy potrafią przez długi czas prowadzić instytucje przez zmiany polityczne, finansowe i organizacyjne.

Drugi dzień ma pokazać, na jakich zasadach miasta będą działać dalej

Druga część zgromadzenia ma już bardziej przyszłościowy ciężar. Zaproszeni goście mają przedstawić nowe uwarunkowania, które wpłyną na zarządzanie miastami w kolejnych latach. W centrum rozmowy znajdzie się nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej, a wraz z nią program partnerstwa krajowego i regionalnego.

Ma się też pojawić projekt ustawy o zrównoważonym rozwoju miast, powiązany ze Strategią Rozwoju Kraju 2035 oraz programami jej wdrażania. Dla samorządów to sygnał, że nadchodzące lata będą wymagały nie tylko reakcji na bieżące problemy, ale też dopasowania planów do nowych ram prawnych i finansowych.

W Gdyni, podczas obchodów stulecia miasta, wybrzmiewa więc coś więcej niż jubileuszowy ton. To spotkanie pokazuje, że miasta wciąż muszą negocjować swoją przyszłość między budżetem, prawem i coraz trudniejszą rzeczywistością społeczną.

na podstawie: UM Józefów.